خیلی وقت‌ها ما به عنوان طراح آموزشی یا تولیدکننده محتوا، موضوعات بسیار ارزشمند و علمی را انتخاب می‌کنیم، اما در مواجهه با کودکان پیش‌دبستانی با «سکوت»، «بی‌توجهی» یا «خستگی» روبرو می‌شویم. مشکل کجاست؟ مشکل معمولاً در «عدم تطابق محتوا با دنیای شناختی مخاطب»است.

برای اینکه محتوای شما نه تنها منتقل شود، بلکه در ذهن کودک «جاگیر» شود، این ۴ اصل استراتژیک را در طراحی خود لحاظ کنید:

۱. اصل i+1 (فرضیه درون‌داد):محتوا نباید یا خیلی ساده باشد (باعث بی‌حوصلگی) یا خیلی پیچیده (باعث سردرگمی). بهترین نقطه، جایی است که موضوع کمی فراتر از دانش فعلی کودک باشد تا او بتواند با استفاده از تجربه‌های قبلی، پل‌هایی برای یادگیری جدید بسازد.

۲. بومی‌سازی و بافتار (Contextualization):از مفاهیم انتزاعی و دور از دسترس دوری کنید! اگر کودک در یک منطقه کویری زندگی می‌کند، صحبت از «شالیزار» یا «برف» بدون ایجاد پیش‌زمینه تصویری، فرآیند یادگیری را مختل می‌کند. محتوا باید از محیط زندگی و اقلیم کودک نشأت بگیرد تا «ملموس» باشد.

۳. طراحی بر پایه علاقه (Interest-Driven):کودک وقتی با موضوعی روبرو می‌شود که با دنیای درونی و علایقش گره خورده، از یک «شنونده منفعل» به یک «جستجوگر فعال» تبدیل می‌شود. طراحی محتوا باید از نیازها و کنجکاوی‌های ذاتی آن‌ها شروع شود، نه از سرفصل‌های خشک کتاب‌ها.

۴. آموزش غیرمستقیمِ هنجارها:محتوای آموزشی نباید فقط انتقال داده باشد؛ بلکه باید ابزاری برای ورود به جامعه باشد. استفاده از داستان و بازی برای آموزش آداب اجتماعی و فرهنگی، بهترین روش برای آماده‌سازی کودک برای دنیای پیچیده بزرگسالی است.

نتیجه‌گیری برای طراحان:در مقطع پیش‌دبستانی، «موضوع» پادشاه است. اگر موضوع با سن، اقلیم، فرهنگ و سطح شناختی کودک همسو نباشد، بهترین تکنولوژی‌های آموزشی هم نمی‌توانند انگیزه یادگیری را ایجاد کنند.

منبع معیار های انتخاب موضوع در تهیه محتوای آموزشی برای کودکان _ مونابافته

نویسنده: الناز خان نژاد

دانشجوی کارشناسی ارشد یادگیری الکترونیکی دانشگاه خوارزمی

دبیر کمیته رسانه انجمن علمی دانشجویی تکنولوژی یادگیری